Geschiedenis
De allereerste kerk die in de geschriften wordt genoemd stond op een plek in het gebied de Warren, een gebied gelegen ten zuiden van Hurdegaryp. Ook wel Gaestmabuorren genoemd. Op een oude landkaart werd een Groustins getoond, ook wel Grovestins genoemd, wat inhield dat er een hoofdeling woonde. Een hoofdeling was een hoge afgevaardigde van één van de vele kloosters die Fryslân toen rijk was. In Gaestmabuorren bevond zich een achttal boerderijen en er was dan ook een achttal stemgerechtigden.
Stemgerechtigd werd men als men grond bezat en dus grondbelasting betaalde, ook wel floreenplichtige genoemd. De grovestins van Gaestmabuorren werd gebouwd rond 1398 en werd in 1829 door brand verwoest. Het ligt voor de hand dat hier ooit het oudste gedeelte van Hurdegaryp heeft gelegen. De grenzen van Hurdegaryp liepen van de Wide Ie tot de grens van Burgum en vandaar naar het noorden tot aan Feanwâldsterwâl en dan westwaarts tot halverwege het Mûzeryd en dan weer zuidwaarts langs Tytsjerk en Suwâld naar de Wide Ie.
De eerdere kerk van Hurdegaryp stond tot 1711 op het linker eilandje van het huidige Koopmansbosje (ijsbaanterrein).
Beschrijving huidige kerk
De zogenoemde zaalkerk uit 1711 is gebouwd door meester-timmerman Eilef Jehannes uit Wyns. Dit is nog te lezen op de gedenksteen boven de ingang.
Aan beide zijden van deze gedenksteen bevinden zich vier ingemetselde wapenstenen en ook in de rondboog boven de ingang zijn wapenstenen ingemetseld met de namen van kerkvoogden en dorpsgecommitteerden. De gehele deur is aan de buitenkant met grote spijkers beslagen als bescherming tegen de bijlen van mogelijke indringers.
De aanbesteding had wel de nodige voeten in de aarde. Het bestek van de nieuw te bouwen kerk werd gemaakt door Pijter Jansen. Hij dat nadat hij eerst een bezoek aan de kerk in Feanwâlden had gebracht.
De kerk zou aanvankelijk worden gebouwd voor ƒ 4.999,-. Deze inschrijving werd later door de heren Beernt Siouwcs en Johannes Jans Snoeck met ƒ 500,- en later nog eens met ƒ 30,- verlaagd en dus werd de kerk uiteindelijk gebouwd voor ƒ 4.469,-.
De bouwer heeft boven de ingang van de kerk een gedenksteen met wapens geplaatst waarop o.a. "gesterkt met sijn huissfrou Trijntes Gerrits aenneemer van dit werk" is te lezen.
Verder is er de vermelding dat hij "Mr.(meester) Timmerman en houtkooper te Wyns en bouwer fan deese kerk" is. Hij heeft deze steen na de bouw aan de kerk geschonken.
Verder zijn er boven de ingang gedenkstenen met afbeeldingen van familiewapens geplaatst als aandenken aan de besluitvormers die de kerk lieten bouwen. Het zijn beslissingen geweest van en door vooraanstaande families die invloed hadden en uiteraard bemiddeld waren.
